Büyük Veri (Big Data) Nedir? Büyük Veri'nin Özellikleri Nelerdir?

Büyük Veri (Big Data) Nedir? Büyük Veri'nin Özellikleri Nelerdir?

"Tarihçi ve yazar Yuval Noah Harari'ye göre, 200 yıl içinde büyük veriyi elinde tutanlar, insanların beyinlerini de hack'leyebilecek..."

Peki büyük veri nedir? Büyük veri nasıl oluşur? Büyük verinin özellikleri nelerdir? Büyük veri hangi bileşenlerden oluşur? Veri analizi nedir? Büyük veri 5V nedir? Tüm detaylar bu yazımızda!

Büyük veri (Big data) nedir?

Büyük veri ya da İngilizce karşılığı olan "big data" geleneksel veritabanı sistemleriyle depolanması, yönetilmesi ve analizi mümkün olmayan verilerdir. Büyük veri, analiz edilmesi ve verimliliği arttırması için toplanan, anlamlı ve işlenebilir veriler bütünüdür.

Sağlık hizmetlerinden turizme, finanstan güvenliğe kadar tüm sektörler için yeni fırsatlar sunan büyük veri; insan davranışlarını anlamaya, analizler yapmaya ve şirketlerin sahip olduğu verilerden yola çıkarak akıllı yönetim stratejileri geliştirmeye olanak sağlar.

Büyük veriyi en etkili kullanan Google, Amazon, Apple, Microsoft ve Facebook dünyanın en değerli beş şirketi arasında yer almaktadır.

Büyük veri nasıl oluşur?

Dünyada üretilen tüm verinin yüzde 90'ı son beş yılda oluştu. IBM'e göre her gün 2,5 milyar GB veri üretiliyor. Forbes'e göre 2023 yılında Büyük Veri Analitiği (Big Data Analytics) pazarı 103 milyar dolar büyüklüğüne ulaşacak.

İnternet ve sosyal medya kullanımının baş döndüren bir hızla yaygınlaşmasıyla, dünyanın her yerinden milyonlarca insan bireysel, toplumsal, kültürel ve çevresel ipuçları taşıyan verileri kapsayan paylaşımlar yapıyor.

Facebook, Instagram, Linkedin vs. sosyal medya platformları, kullanıcılarının ürettiği tüm veriyi işliyor. Fotoğraf ve video paylaşımları, sayfa beğenileri, reklamları izleme süreleri ve daha pek çok şey.

Kısaca internet üzerinden kullanıcıların arama alışkanlıkları, konumu, dili vs. tüm bilgiler kayıt altına alınarak işleniyor. İşte tüm bu bilgiler büyük veriyi oluşturuyor.

Veri analizi nedir?

Arama motorları, sosyal medya, belge arşivleri, log dosyaları vs. farklı kaynaklardan toplanan veri kümelerinin çeşitli filtrelerden ve değerlendirilmelerden geçirilerek kategorize edilmesi ve dönüştürülmesidir.

Veri analizi daha doğru kararlar alarak, iş süreçlerinin iyileştirilmesini, verimliliğin ve karlılığın artırılmasını sağlar.

BÜYÜK VERİNİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Büyük verinin 5V olarak da bilinen; Çeşitlilik (Variety), Hacim (Volume), Hız (Velocity), Doğruluk (Veracity), Değer (Value) özelliklerini barındırması gerekmektedir.

Çeşitlilik (Variety)

Toplanan verilerin yapısal değil farklı ortamlardan gelen veri formatında olması gerekir. Sağlıklı bir çalışma için çeşitli formattaki bilgilerin, birbirine dönüştürülebiliyor olmaları önemlidir.

Hacim (Volume)

Veri akışı sürekli ve büyük hacimlerde olmalı. Veri hacmi ve hızı her geçen gün katlanarak büyüyor. Bu yüzden verinin gerçek zamanlı olarak işlenmesi ve bilgiye dönüştürülmesi gerekiyor.

Hız (Velocity)

Verinin devamlılık arzetmesi ve çok hızlı olması gerekmektedir. Örneğin Twitter'da dakikada 511 bin, bir günde 735.840 milyon tweet atılıyor. Veriyi işleyerek analiz edecek sürecin de büyük verinin üretimiyle aynı hızda olması gerekiyor.

Doğruluk (Veracity)

Verinin güvenilir ve doğru bilgiler içermesi gerekir. Veriler içinde doğru olmayan ve anlamsız kayıtların sağlıklı sonuç alabilmek adına temizlenmesi gerekmektedir. Doğru olmayan veri zaten anlamlı bilgiye dönüştürülemez. Örneğin, trafikte seyreden araçların hızlarını değerlendirirken, bazı araçların ortalama hızları eksi değerde görünüyorsa, araçların hız sensörlerinin arızalı olduğunu düşünerek söz konusu kayıtların devre dışı bırakılması gerekiyor.

Değer (Value)

Kayıt altına alınan datanın büyük veri olarak kabul edilebilmesi için başka bir kriter de verilerin işlendikten sonra artı değer sağlaması gerekiyor.

Toplanan ve içerisinden işe yarayacak anlamlı bilgi elde edilemeyen bir veri tabanı, hiçbir işe yaramaz. Bu yüzden mevcut verilerin veri madenciliği metotlarıyla işlenmesi ve anlamlı sonuçlar üretilebilmesi gerekir.

Büyük veri çözümleri sunan şirketler

  • Amazon Web Service (AWS)
  • Google Cloud
  • Microsoft HDInsight
  • IBM Big Data Platform
  • IBM Watson
  • Cloudera CDH
  • Hortonworks Data Platform
  • Infobright
  • MapR
  • Pivotal

Büyük Veri (Big Data) ve Bulut Bilişim İlişkisi Nedir?

Bulut (Cloud) bilişim, bilgisayar, telefon, tablet ve sunucu gibi tüm aygıtlar arasında zaman ve mekândan bağımsız olarak veri paylaşımına imkan tanıyan, internet tabanlı bir veri depolama hizmetidir.

Büyük veri ise farklı kaynaklardan ya da aynı kaynaktan zaman içinde üretilen verilerdir. Bilgisayarın işleyemeyeceği kadar veriye, büyük veri ya da İngilizce karşılığı olan big data denilmektedir.

Özellikle pazarlama ve satış faaliyetleri olmak üzere bir çok avantaj sağlayan big data yönetimi, uygulama ve teknik açıdan oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir.

Nesnelerin interneti ve büyük verinin yaşamın her alanını etkisi altına aldığı dijital bir çağdayız. Mobil aygıtlar, yazılım kayıtları, sosyal medya, kameralar, mikrofonlar kısaca internet üzerindeki tüm hareketlerimiz bilgi akışında işlenmek üzere depolanmaktadır. Hatta çok yakın gelecekte tüm hareketlerimizin bilgi akışı olarak sunuculara yönlendirileceği ön görülmektedir.

Verilerin boyut, çeşitlilik ve karmaşıklık anlamında sürekli büyümesi ve büyümeye devam edecek olması, bulut bilişimle sorun olmaktan çıkmış, çözüm merkezi haline gelmiştir. Özellikle bulut bilişim imkanlarının depolama ve bilişim gücü sınırlarını ortadan kaldırması ile büyük verinin önü daha da açılmıştır.

Şirketlerin çok büyük miktardaki verileri yönetmeleri ve gerçek zamanlı analiz etmeleri için kusursuz ortamı oluşturmalarını sağlayan bulut bilişim ayrıca rekabet avantajı için gerekli olan verimlilik ve iş esnekliği de sunmaktadır.

Big data ve bulut teknolojisini en iyi kullananlardan Amazon, Walmart gibi şirketler özellikle sosyal paylaşım sitelerindeki kullanıcı tercihlerinden elde ettikleri verilerle satış grafiklerini inanılmaz boyutlara çıkarmıştır.

Geliştirilecek yeni teknolojilerle büyük veri ve bulut bilişimin kurumlara ve kullanıcılara inanılmaz olanaklar sunmaya devam edeceği aşikardır.

e-Arşiv Fatura ve e-SMM İptal, İhtar, İtiraz Bildirim Kılavuzu Yayımlandı

 4 Mayıs 2021 Salı

e-Arşiv Uygulamaları (e-Arşiv Fatura, e-SMM) İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu yayımlandı.

Devamı

Gelir ve Kurum Geçici Beyannamelerinin Verilme ve Ödeme Süreleri Uzatıldı

 4 Mayıs 2021 Salı

Gelir ve Kurum Geçici Beyannamelerinin verilme ve ödeme süreleri 31 Mayıs 2021'e kadar uzatıldı.

Devamı

Esnaf ve Sanatkara Verilen Desteklerin Süresi 1 Ay Uzatıldı

 3 Mayıs 2021 Pazartesi

Esnaf ve sanatkarlar ile gerçek kişi tacirlere verilen desteklerin süresi 1 ay uzatıldı.

Devamı

KOSGEB 3 Yıl Geri Ödemesiz Kredi Başvuru Şartları Neler? KOSGEB Faizsiz Kredi Başvurusu Nasıl Yapılır?

 2 Mayıs 2021 Pazar

Mikro işletmeler 30 bin liraya kadar, küçük işletmeler ise 75 bin liraya kadar destekten faydalanabilecek.

Devamı

Vergi Muafiyeti Tebliği Yayımladı! Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 314

 30 Nisan 2021 Cuma

Evlerde ürettikleri malları, internet ve benzeri ortamlar üzerinden satanlara sağlanacak vergi muafiyeti şartları.

Devamı

İşten Çıkarma Yasağı Uzatıldı

 30 Nisan 2021 Cuma

İşten çıkarma yasağı 30 Haziran 2021 tarihine kadar uzatıldı.

Devamı

Düzeltme Beyannamesi Nedir? Düzeltme Beyannamesi Nasıl Verilir?

 30 Nisan 2021 Cuma

Beyanname düzeltme işlemini yasal süresini geçtikten sonra yapmanız halinde özel usulsüzlük cezası kesilir.

Devamı

SGK'ya e-Fatura Nasıl Kesilir? SGK e-Fatura İptali Nasıl Yapılır?

 30 Nisan 2021 Cuma

SGK'ya gönderilen e-Faturalar, SGK'ca kontrol edilerek, formata uygun olmayan faturalar kabul edilmemektedir.

Devamı

e-Belgelere İlişkin İptal, İtiraz, İhbar ve İhtarların GİB'e Bildirilmesi Zorunluluğu

 26 Nisan 2021 Pazartesi

e-Belgelere ilişkin iptal, itiraz, ihbar ve ihtarların elektronik ortamda GİB'e bildirilmesi 1 Mayıs 2021'den sonra zorunlu oldu

Devamı

Kısa Çalışma Ödeneği Nedir? Kimler Faydalanabilir?

 23 Nisan 2021 Cuma

Covid-19 ekonomik etkilerine karşı alınan önlemler kapsamında, Kısa çalışma ödeneği ve başvuru süresi uzatıldı!

Devamı